امام رضا (ع):
عِلَّهٌ أُخْرَى فِی إِعْطَاءِ الذَّکَرِ مِثْلَیْ مَا یُعْطَى الْأُنْثَى لِأَنَّ الْأُنْثَى فِی عِیَالِ الذَّکَرِ إِنِ احْتَاجَتْ وَ عَلَیْهِ أَنْ یَعُولَهَا وَ عَلَیْهِ نَفَقَتُهَا وَ لَیْسَ عَلَى الْمَرْأَهِ أَنْ تَعُولَ الرَّجُلَ وَ لَا تُؤْخَذُ بِنَفَقَتِهِ إِنِ احْتَاجَ فَوَفَّرَ اللَّهُ تَعَالَى عَلَى الرِّجَالِ، لِذَلِکَ وَ ذَلِکَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ: «الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ وَ بِما أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوالِهِمْ».
عیون اخبار الرضا(علیه السلام)، ج۲، ص۹۸.
ترجمه:
علّت دیگرى که مرد دو برابر زن ارث مى برد آن است که زن، عیال و نفقه خور مرد است و احتیاجات او را مرد عهده دار شده است که باید بپردازد، امّا زن نفقه دهنده مرد نیست و نفقۀ خود را هم مکلّف نیست، بلکه به عهده شوهر اوست، و از این رو خداوند سهم مرد را افزون قرار داده است و این همان فرموده خداوند عزّ و جلّ است که میفرماید: مردان نفقه دهندۀ زنان هستند به همین خاطر، خداوند آنان را در ارث سهم بیشتر داده است و [نیز] به خاطر انفاق مالى که نسبت به عیال خود بر گردن دارند و باید بپردازند.
تحلیل:
هر کدام از زن و مرد در زندگی مشترک دارای حقوق و جایگاه خاصی هستند که باید مورد توجه قرار گیرد. از جمله حقوق زن بر مرد، مسئله قیمومیّت و سرپرستی است که امام رضا (ع) در علت دو برابر بودن ارث مرد به این امر اشاره کرده است.
